Bilmek, Yalnızlaştırır
mürekkepsiz.com / onsekiz ağustos ikibinonbir
Mike Leigh’in 1993 tarihli filmi Naked, insanlığa atılmış en sağlam çelmelerden birisi olsa gerek… Filmde Johnny’nin bir tecavüz suçlamasıyla karşı karşıya kalışı akabinde Londra’ya kaçıp eski bir arkadaşına sığınmasıyla olaylar gelişiyor…
Johnny, bağlılık problemleri olan birisi. Bağlanamıyor, elinize bir anda yapışıp hafif silkinince gidiveren bir örümcek ağı gibi; en az onun kadar rahatsız edici ve en az onun kadar iç gıdıklayıcı. Hayata dair soruları ve sorgulamalarıyla yüzümüze birer birer vurulan tokatlardan kaçmamız ne mümkün!
Mesela, filmin ortalarında güvenlik görevlisiyle girdiği din temalı diyalog… “Şimdi” diye bir kavramın hiçbir zaman olmayacağına dair beyin açıcı formülü ve boşluk hissini sorgulayışı… Ve tabii, Darwinist teorilerinin güvenlik görevlisi Brian üzerinde tasviri.
“İyi, kötü tarafından düzülmek için vardır. İyinin yadsinamaz varlığı kötünün hava basmasını sağlar. Bu yüzden Tanrı kötüdür. Ve kaç tane geçmiş ya da gelecek varlığın olursa olsun… Bunların tümü acı ve ıstırap ve hastalik ve ölüm tarafından… Delik deşik edilecektir. Görüyorsun Brian; Tanrı seni sevmiyor! Tanrı seni küçümsüyor! Yani hiç umut yok… Ve insanoğlu sadece şeytanın kendi kendini yarattığı cihazın bir bileşeni…”
Johnny’nin sağdan soldan bulduğu kitapları koyduğu çantası da övgüye değer bir sembol elbette. “Sembol” demişken, lokantadaki kızın evine gittiğinde Antik Yunan sembollerine karşılık getirdiği yorumlar da Batı’nın aristokrat ve popülist algısına dair sağlam salvolar bittabi.
Daha çok, tiyatral bir yapıt aslında. İzlerken ne demek istediğimi anlayacaksınız; sahneye tiyatro üslubuna uygun girip öyle çıkan oyuncular, ani sahne geçişleri… Zaten senaryonun çekimler sırasında doğaçlama yazılmış olması da bu görüşü destekler nitelikte…
Hikaye ve oyunculuklar çok ön planda değil, olması gerektiği gibi. Bize diyaloglara ve mimiklere (ses tonlamaları vs de dahil) odaklanma fırsatı veriyor. Ve izledikten sonra yeniden oynatma tuşuna basana dek, düşünüp sindirme fırsatı da veriyor…